Wat vertel je de kinderen over de scheiding?

In mijn praktijk krijg ik regelmatig de vraag wat je het best over de scheiding kunt vertellen aan de kinderen. Wat is hierin wijsheid? Open en eerlijk zijn? Want je kind moet toch weten hoe het écht zit. Of is het beter zo min mogelijk te vertellen? Want kinderen begrijpen het toch allemaal nog niet, is dan het argument. Misschien zit jij hier ook mee te worstelen. In dit artikel lees je een aantal tips die je hierbij kunnen helpen.

Reageren op vragen van je kind over de scheiding

Voor hoe je het best kunt reageren op vragen van je kinderen is geen pasklaar antwoord. De ene ouder is graag zo eerlijk mogelijk, de andere ouder vertelt liever niets over de scheiding aan de kinderen. En je raadt het vast, het antwoord zit ergens in het midden. Er zijn wel een aantal richtlijnen of tips die je zou kunnen volgen.

1. Stem af op de leeftijd van je kind.

Jonge kinderen hebben nog maar zeer beperkt (of geen) begrip van volwassen zaken als relaties. Je hoeft de allerkleinsten daarom niet veel te vertellen. Houd het kort en bondig, bijvoorbeeld met een antwoord als “het is beter als papa en mama allebei in een eigen huis wonen.” Als jouw kinderen al wat ouder zijn, dan zul je vast  ervaren dat ze ‘de dingen’ al veel beter begrijpen en ook al gerichte vragen aan je kunnen stellen. Vertel niet meer dan je kind vraagt. Goed luisteren is dus heel belangrijk! Wat hierbij helpt is om de vraag van je kind even te herhalen, “dus je vraagt je af…” en daarna nog iets te zeggen als “vertel me er eens meer over, wat wil je precies weten?”. Laat bij het antwoorden de details zo veel mogelijk achterwege. Kinderen hebben helemaal niks aan een gedetailleerde versie van het scheidingsverhaal, of als jij jezelf gaat zitten verdedigen (wat overigens een heel begrijpelijke behoefte is). Bovendien zal het verhaal bij de andere ouder net weer anders zijn… Kortom, verwarring alom. Heb vertrouwen dat kinderen wel achter “de” waarheid komen, áls zij daar oud genoeg voor zijn. Houd je antwoorden dus algemeen, maar neem je kind wel serieus. Laat daarom ook gerust weten als je een vraag moeilijk vindt en dat je even de tijd wilt nemen om erover na te denken. Kom er dan wel op een later moment terug, ook als je kind zijn/haar vraag zelf allang weer is vergeten.

2. Spreek positief of neutraal over de andere ouder.

Het is voor kinderen belangrijk dat ze van jullie allebei horen en voelen(!) dat het oké is om van beide ouders te houden. Blijf daarom in je antwoorden altijd positief of neutraal over de andere ouder. Kinderen vinden het erg moeilijk om onaardige dingen over de andere ouder te horen. Al lig jij nog zo in de clinch met hun vader of moeder, zeg dan iets in de trant van: “ja, papa/mama en ik zien de dingen soms anders.” Je hoeft helemaal geen lofzang over de andere ouder te houden, als je hem of haar maar niet afvalt.

Maar wij blijven altijd jouw papa en mama…

3. De fundamentele boodschap

Sommige kinderen vrezen dat als papa en mama van elkaar kunnen scheiden, zij ook van de kinderen kunnen scheiden. Ondervang deze angst door je kind te vertellen dat jullie gaan scheiden maar dat jullie altijd zijn/haar ouders zullen blijven en er voor hem/haar zullen zijn. Een voorbeeld is: “Papa en mama gaan scheiden en er gaat een heleboel veranderen voor ons allemaal. Maar wij blijven altijd jouw papa en mama en wij houden allebei heel veel van jou.”

meisje glimlach nadenkenVeelgestelde vragen van kinderen na scheiding:

Waarom zijn jullie gescheiden?

Komen jullie weer bij elkaar?

Vind jij papa / mama niet meer aardig?

Wie zijn schuld is het dat jullie gaan scheiden?

Moeten we verhuizen? En bij wie ga ik dan wonen?

4. ‘Ontschulding’ van je kind

Behoorlijk wat kinderen denken dat de scheiding (deels) hun schuld is. Kinderlogica kan alle kanten op springen! Laat je kind duidelijk weten dat de scheiding niet zijn of haar schuld is. “Papa en mama gaan uit elkaar. Dat vinden we een hele moeilijke beslissing. En lieverd, dat wij gaan scheiden is niet jouw schuld. Weet je dat?”

5. Je hoeft niet te kiezen tussen papa of mama

Laat je kind weten dat het geen keuze hoeft te maken tussen papa of mama. Neem hierin een stimulerende en leidende rol aan. Daarmee bedoel ik dat je jonge kinderen niet vrij laat kiezen welke dagdelen ze precies bij wie verblijven. Het is een onmogelijke keuze voor een kind. De oudere tieners bouwen natuurlijk al flink een eigen leven op met clubs, sportwedstrijden en vriendengroepen. Het is dan zeker aangeraden om samen met je kind te onderzoeken wat in de verdeling zou helpen om zoveel mogelijk van dit soort sociale afspraken in stand te kunnen houden. Dan nog geldt wel: jullie, de ouders, zijn in the lead.

6. Doe vooral ook wat bij jou past!

De voorbeelden hierboven zijn een indicatie voor hoeveel informatie en welke informatie je met kinderen kunt delen. Gebruik vooral woorden die bij jou passen. Dan komt de boodschap beter aan.