Ouderschapsplan

Als jullie uit elkaar gaan en jullie hebben minderjarige kinderen dan moet er een ouderschapsplan komen. Hierin staan de afspraken die jullie maken over de opvoeding en verzorging van de kinderen. Sommige ouders vullen het ouderschapsplan met zijn tweeën in; andere ouders roepen de hulp in van een derde neutrale partij. 

 

Het opstellen van een ouderschapsplan is wettelijk verplicht voor gehuwde en geregistreerde ouders, én voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag.

Wat staat er in het ouderschapsplan?

Afspraken, afspraken, afspraken. In het ouderschapsplan moeten in ieder geval afspraken staan over:

  • Hoe jullie de zorg en de opvoeding van de kinderen verdelen (de zorgregeling) of de omgang met de kinderen regelen (de omgangsregeling);
  • Hoe jullie elkaar informeren over belangrijke onderwerpen, bijvoorbeeld over schoolkeuze of medische beslissingen;
  • Hoe jullie de kosten van de verzorging en opvoeding verdelen (kinderalimentatie).

Daarnaast is het een goed idee om ook andere afspraken op te nemen in het ouderschapsplan. Denk bijvoorbeeld aan de dingen die jullie belangrijk vinden in de opvoeding, zoals bepaalde regels (bedtijden, schermtijd, huiswerk maken, door het donker naar huis fietsen) of opvattingen over belonen en begrenzen. Wat veel ouders ook expliciet uitschrijven is hoe zij na de scheiding de verjaardagen van de kinderen zullen vieren, en andere belangrijke feestdagen, en hoe het contact met de beide families wordt onderhouden. Voorbeelden van andere onderwerpen die je in het ouderschapsplan kunt opnemen zijn: het begeleiden van de sportkeuzes van ons kind, wie neemt deel aan de schoolse activiteiten en de omgang met huisdieren.

De ontwikkeling van kinderen gaat razend snel. Het is daarom raadzaam om het ouderschapsplan eens in de zoveel tijd te evalueren en eventueel aan te passen, bijvoorbeeld eens per jaar.

Zorgregeling of omgangsregeling?

Ouders met gezamenlijk ouderlijk gezag spreken een zorgregeling af. Deze regeling bevat afspraken over hoe ouders de zorgtaken en opvoedingstaken verdelen.

In het geval dat één ouder gezag heeft, spreken ouders een omgangsregeling af. De ouder zonder gezag is niet verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van het kind, maar heeft wel het recht om met het kind om te gaan.

Wat kunnen we het beste afspreken over tussendoor bellen met de andere ouder?

Hier is geen gouden regel voor. Meestal adviseer ik om de kinderen te vertellen dat het oké is om de andere ouder te bellen, op initiatief van het kind zelf. “Jullie mogen pap/mam bellen als je daar zelf zin in hebt”. Zorg dat je hierbij zowel verbaal als non-verbaal laat merken dat bellen met de andere ouder ECHT oké is. Natuurlijk kun je je kind vragen om het bellen even uit te stellen tot een handiger moment op de dag, als dit nodig is. Vaak zie je dat kinderen vooral in het begin van alle veranderingen behoefte hebben aan extra contact en dat dit langzaamaan minder wordt. Door de vrijheid van bellen te geven, zonder het vaste prik te maken, geef je kinderen de veiligheid dat ze van jullie allebei mogen houden en liefde van jullie allebei mogen ontvangen, én geef je ze tegelijk de rust en ruimte om bij jullie allebei in huis te wennen aan de (nieuwe) routines, rituelen etc., zonder dat de andere ouder gepland tussendoor komt. Vast geplande belmomenten met de andere ouder kunnen deze rust verstoren, zeker als het er meerdere per week zijn. Maar wat voor de één werkt, hoeft voor de ander natuurlijk niet te werken. Sommige ouders en kinderen vinden een vast belmoment in de week juist fijn vanwege de voorspelbaarheid ervan, en dat je zeker weet dat de andere ouder dan bereikbaar is. Houd respect voor elkaars ‘vrijheid in het eigen gezin’ en elkaars behoeften, dan is er altijd wel een passende oplossing te vinden.

Standaard document ouderschapsplan

Op internet zijn aardig wat standaarddocumenten te vinden voor het opstellen van een ouderschapsplan. Een handig startpunt! Sommige ouders vinden het fijn om hun concept ouderschapsplan te bespreken met een professional zoals een scheidingscoach, voordat ze er samen een klap op geven. Een voorbeelddocument vind je bijvoorbeeld HIER op de website van papa-mama-kalender.

Hoe zit het met de mening van kinderen vanaf 12 jaar?

Je hebt misschien wel gehoord dat ouders verplicht zijn hun ouderschapsplan met hun kinderen te bespreken als ze 12 jaar zijn of ouder. Dat klopt en dit kan gewoon aan de keukentafel; het is in die zin niet iets officieels. Als er een echtscheidingsverzoek bij de rechtbank wordt ingediend ontvangen kinderen van 12 jaar en ouder standaard een brief van de rechtbank met een formulier waarin zij hun mening kunnen geven en dat moeten zij aan de rechtbank toesturen. Op dat formulier kan een kind ook aangeven dat het met een rechter wil praten en dan ontvangt een kind een uitnodiging daarvoor van de rechtbank. Meer informatie over het kindergesprek vind je HIER, inclusief een filmpje van zo’n gesprek. Als er een groot verschil is tussen de zorgregeling in het ouderschapsplan en de mening van een kind op het formulier dan kan de rechter ook een kind en de ouders uitnodigen om bij de rechter te komen praten.